فصل برداشت ذرت و ریسک پنهان مایکوتوکسین؛ پیش از ورود به انبار چه باید کرد؟

هر سال با شروع برداشت ذرت، پرسش‌های مرغداران و دامداران درباره کیفیت دانه جدید بیشتر می‌شود. دلیلش روشن است: آلودگی قارچی معمولاً با چشم دیده نمی‌شود، اما اثر آن در مصرف خوراک، سلامت گله و تولید، هفته‌ها بعد ظاهر می‌شود.

مایکوتوکسین‌ها ترکیباتی هستند که برخی قارچ‌ها در مزرعه یا انبار تولید می‌کنند. آفلاتوکسین، زرالنون، DON و فومونیزین از رایج‌ترین آن‌ها در ذرت و کنجاله‌ها هستند و هر کدام اثر متفاوتی روی دام و طیور دارند.

چرا فصل برداشت نقطه حساس است؟

دانه‌ای که با رطوبت بالا برداشت شود یا در کامیون و انبار گرم بماند، شرایط ایده‌آلی برای رشد قارچ فراهم می‌کند. شکستگی دانه در کمباین و حمل‌ونقل نیز راه نفوذ قارچ را باز می‌کند.

• رطوبت دانه هنگام ورود به انبار را اندازه بگیرید و ثبت کنید
• دمای توده دانه را در هفته‌های اول به‌طور منظم پایش کنید
• دانه‌های شکسته و خاکه را پیش از ذخیره‌سازی جدا کنید
• از هر محموله، نمونه مرکب برای آزمایش نگه دارید

نمونه‌برداری درست، نیمی از جواب است

آلودگی قارچی در توده دانه به‌صورت لکه‌ای پخش می‌شود. به همین دلیل، یک مشت دانه از سطح کامیون تصویر درستی از کل محموله نمی‌دهد. نمونه‌برداری باید از چند نقطه و عمق مختلف انجام و سپس مخلوط شود.

انتخاب جاذب بر اساس نوع سم

همه جاذب‌ها روی همه سموم اثر یکسان ندارند. رس‌های فرآوری‌شده برای سمومی مانند آفلاتوکسین مؤثرترند، در حالی که برای سموم کم‌قطبی‌تر، ترکیب با دیواره سلولی مخمر یا افزودنی‌های دیگر لازم است. به همین دلیل، تصمیم درباره دز باید بر اساس نتیجه آنالیز باشد، نه حدس.

هزینه آزمایش یک نمونه ذرت، در مقایسه با هزینه افت عملکرد یک گله، تقریباً ناچیز است.

جمع‌بندی

مدیریت مایکوتوکسین از مزرعه شروع می‌شود، در انبار ادامه می‌یابد و در فرمولاسیون کامل می‌شود. پایش رطوبت، نمونه‌برداری اصولی و انتخاب آگاهانه جاذب، سه قدمی هستند که بیشترین اثر را با کمترین هزینه دارند.